Wat te doen bij overlijden: checklist voor de eerste 48 uur
Je dierbare is net overleden. Op zo’n moment komt er veel op je af en weet je misschien niet wat je als eerste moet regelen.
Wat moet je doen na een overlijden? Bel eerst een arts om het overlijden vast te stellen. Daarna kun je een uitvaartverzorger bellen. Dat zijn de belangrijkste dingen om direct te regelen. Zaken zoals de opbaring en de aangifte bij de gemeente komen daarna. Je hoeft dus niet alles meteen te beslissen.
Ik ben Carla Gomes Almeida van S.E.L Uitvaart in Rotterdam. Ik begeleid families vanaf de eerste uren na een overlijden en ben dag en nacht bereikbaar. In dit blog lees je wat er tijdens de eerste 48 uur geregeld moet worden, wat je zelf moet doen, wat ik voor je kan regelen en welke beslissingen nog even kunnen wachten.
Wat moet je als eerste doen bij overlijden?
Bel eerst een arts. Een arts moet het overlijden officieel vaststellen en geeft daarna een verklaring van overlijden af. Die verklaring is nodig om de andere zaken rond het overlijden te kunnen regelen. Wie je belt, hangt af van waar je dierbare is overleden.
Thuis
Overdag bel je de huisarts en ’s avonds, ’s nachts of in het weekend de huisartsenpost. Was het overlijden verwacht, bijvoorbeeld na een ziekbed, dan hoef je geen 112 te bellen. Bij een plotseling overlijden bel je wel 112.
In het ziekenhuis of verpleeghuis
Daar stelt een arts het overlijden vast en weet de verpleging wat er daarna moet gebeuren. Vraag ook hoe lang je dierbare daar kan blijven, want dat verschilt per instelling.
Als de arts is geweest, hoef je niet meteen verder met regelen. Je kunt eerst nog bij je dierbare blijven en de mensen bellen die je op dat moment graag bij je wilt hebben.
Wanneer bel je de uitvaartverzorger?
Je kunt de uitvaartverzorger bellen zodra de arts is geweest. Je mag ook al bellen terwijl je nog op de arts wacht. Ik ben dag en nacht bereikbaar op 06 15 37 33 21, dus ook ’s nachts en in het weekend. Ik help daarna met de eerste verzorging, de opbaring of overbrenging en de documenten die geregeld moeten worden.
Je mag zelf bepalen welke uitvaartverzorger je belt. Ook als je een uitvaartverzekering hebt, hoef je niet automatisch te kiezen voor de uitvaartverzorger waarmee je verzekeraar samenwerkt. Houd er wel rekening mee dat de vergoeding dan anders kan zijn. Bij S.E.L Uitvaart kun je terecht ongeacht waar je verzekerd bent. Ik kijk naar de polis en regel het contact met de verzekeraar voor je. Op de pagina over uitvaartbegeleiding lees je meer over wat ik daarna voor je regel.
Tijdens het eerste telefoontje stel ik maar een paar praktische vragen. Waar is je dierbare overleden? Willen jullie thuis opbaren of liever in een uitvaartcentrum? En met wie kan ik het beste contact houden? De andere keuzes hoeven op dat moment nog niet gemaakt te worden.
Thuis opbaren of naar een uitvaartcentrum?
Na het overlijden moet je al vrij snel kiezen waar je dierbare wordt opgebaard. Dat kan thuis of in een uitvaartcentrum. Bij een thuisopbaring kunnen jij en je familie op ieder moment bij je dierbare zijn. Een uitvaartcentrum kan prettiger zijn als thuis opbaren niet praktisch is of als je dat liever niet wilt.
Kort na het overlijden vindt ook de laatste verzorging plaats. Je dierbare wordt gewassen, aangekleed en verzorgd. Als je wilt, mag je daarbij helpen. Bij veel families die ik begeleid, waaronder Kaapverdische en Portugese families, doen familieleden dit graag zelf of samen met mij. Wil je dat niet, dan is dat natuurlijk ook prima.
Weet je nog niet wat je wilt? Als thuis opbaren mogelijk is, kun je daar eerst voor kiezen. Later kunnen we je dierbare alsnog naar een uitvaartcentrum brengen. Van een uitvaartcentrum terug naar huis kan ook, maar vraagt wat meer regelwerk.

Welke documenten heb je nodig na overlijden?
Op de eerste dag is het handig om een paar documenten bij elkaar te zoeken. Je kunt dit ook aan iemand anders vragen als je daar op dat moment niet aan toe komt:
- de verklaring van overlijden van de arts
- een identiteitsbewijs van je dierbare
- het trouwboekje, als dat er is
- de polis van de uitvaartverzekering
- een wilsverklaring, codicil of vastgelegde uitvaartwensen, als die er zijn
De aangifte van overlijden bij de gemeente regel ik voor je. Daarna wordt de akte van overlijden afgegeven. Die heb je later onder andere nodig voor de bank, de verzekeraar en het regelen van de erfenis. Je hoeft hiervoor dus niet zelf naar het stadhuis.
Wat regel je op dag twee?
Op de tweede dag bespreken we de eerste keuzes voor de uitvaart. We gaan bij jou thuis zitten en nemen samen door wat er geregeld moet worden.
Begraven of cremeren
Vaak weet de familie al of het een begrafenis of crematie wordt. Misschien heeft je dierbare zijn of haar wensen ook ergens vastgelegd. Is dat niet zo, dan bespreken we samen wat de mogelijkheden zijn. De andere keuzes hoeven nog niet allemaal op diezelfde dag gemaakt te worden.
De datum en de locatie
In Nederland moet de uitvaart uiterlijk op de zesde werkdag na het overlijden plaatsvinden. Dat geeft ons een aantal dagen om alles te regelen. Moet er familie uit het buitenland komen en is er meer tijd nodig, dan kan ik bij de gemeente uitstel aanvragen.
Wie je informeert
Maak een lijst van familieleden en vrienden die je persoonlijk wilt laten weten dat je dierbare is overleden. Over de rouwkaart, bloemen en muziek kun je daarna nadenken. Daar hoef je op de tweede dag nog niet uit te zijn.
Sommige families vinden het prettig om meteen veel te regelen. Andere willen juist wat meer tijd. Ik vertel je wat op dat moment geregeld moet worden en wat nog een paar dagen kan wachten.
Wat als de uitvaart in het land van herkomst is?
Soms weet de familie al meteen dat de overledene in het land van herkomst begraven wordt. Bijvoorbeeld een moeder die teruggaat naar Kaapverdië of een vader die in Portugal wordt begraven. Vertel mij dat tijdens het eerste gesprek, zodat we daar direct rekening mee kunnen houden.
Voor een repatriëring moeten extra documenten worden geregeld. Ook is er contact nodig met het consulaat en de luchtvaartmaatschappij en gelden er bepaalde eisen voor de verzorging en de kist. Ik regel de documenten, het contact met de betrokken instanties en het vervoer naar het land van herkomst.
Wat kan wachten?
Veel dingen hoef je niet meteen te regelen. De bank, de werkgever, het pensioenfonds, abonnementen, de erfenis en de huur of hypotheek kunnen wachten tot na de uitvaart. Je hoeft dat niet allemaal in de eerste dagen te doen.
Het kan helpen om één schrift te gebruiken of een notitie op je telefoon bij te houden. Schrijf daarin alles op wat je nog te binnen schiet. Dan hoef je niet bang te zijn dat je iets vergeet.
Na de uitvaart kunnen we kijken wat er nog geregeld moet worden. Na een paar weken neem ik opnieuw contact met je op om te horen hoe het gaat en of ik nog ergens bij kan helpen.
Veelgestelde vragen over wat te doen bij overlijden
Conclusie: wat moet je eerst regelen na een overlijden?
In de eerste uren zijn twee telefoontjes het belangrijkst: je belt een arts en daarna een uitvaartverzorger. Vervolgens kun je rustig verder met wat er geregeld moet worden. Op de eerste dag gaat het bijvoorbeeld om de laatste verzorging en de keuze tussen thuis opbaren of een uitvaartcentrum. Daarna komen de keuzes voor het afscheid. Zaken zoals de bank, abonnementen en de erfenis kunnen wachten tot na de uitvaart.
Je hoeft niet bang te zijn dat je in de eerste uren alles moet weten of regelen. Ik vertel je wat er op dat moment nodig is en welke beslissingen nog kunnen wachten.
Ik ben Carla van S.E.L Uitvaart. Ik begeleid families in Rotterdam en omgeving vanaf het eerste telefoontje tot en met de nazorg. Je hebt daarbij steeds contact met mij. Wil je weten wat ik in deze dagen voor je kan regelen? Lees dan meer over uitvaartbegeleiding bij S.E.L Uitvaart of bel mij op 06 15 37 33 21. Ook ’s nachts kun je mij bellen.
